• Điện Biên - Trái tim vùng Tây Bắc, Việt Nam
  • Thời gian đăng: 27/08/2019 08:12:51 AM
  • Điện Biên là tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc Việt Nam, cách thủ đô Hà Nội 500 km, cách khu du lịch Sa Pa 270 km, cách Cao nguyên Mộc Châu, Sơn La 280 km, cách cố đô Luông Pha Băng (CHDCND Lào) 420 km. Điện Biên là tỉnh có chung đường biên giới với 2 quốc gia Lào và Trung Quốc, trong đó: Đường biên giới tiếp giáp với Lào là 414,712 km; với Trung Quốc là 40,86 km; có đường hàng không từ Điện Biên đi Hà Nội với tần suất bay bình quân 01 ngày 02 chuyến. Trên tuyến biên giới Việt Nam - Lào, có 2 cửa khẩu đã được mở là Huổi Puốc - Na Son và Tây Trang - Pang Hốc. Trên tuyến biên giới Việt Nam - Trung Quốc có lối mở A Pa Chải - Long Phú. Đặc biệt, cửa khẩu quốc tế Tây Trang - Pang Hốc là cửa ngõ giao thương quan trọng của vùng Tây Bắc, Việt Nam với các tỉnh Bắc Lào và Bắc Thái Lan.

    Tỉnh Điện Biên có lịch sử lâu đời, gắn với sự ra đời và phát triển của loài người. Điện Biên còn có tên gọi là Mường Then nghĩa là "Xứ Trời", gắn với truyền thuyết “Quả bầu mẹ”, giải thích sự xuất hiện của loài người. Đây cũng là đất tổ của nhiều ngành Thái (Tai Đăm) ở Đông Nam Á. Hiện nay, tỉnh Điện Biên có 19 dân tộc, mỗi dân tộc có những nét riêng về ngôn ngữ, phong tục tập quán, văn hóa, kiến trúc nhà truyền thống, tạo thành bức tranh đa sắc màu cho nền văn hóa Điện Biên.

    Với vị trí địa lý đặc biệt quan trọng và lịch sử văn hóa lâu đời, Điện Biên xứng danh là Trái tim Tây Bắc

    ­­Ngày nay, Điện Biên được biết đến là một vùng đất nhiều tiềm năng du lịch hấp dẫn với “Thiên nhiên hùng vĩ - Lịch sử hào hùng - Văn hóa độc đáo”.

    Tỉnh Điện Biên được thiên nhiên ban tặng nhiều danh lam thắng cảnh với vẻ đẹp độc đáo, hấp dẫn. Đến Điện Biên, du khách sẽ cảm nhận được sự hùng vĩ của Đèo Pha Đin dài 32 km, một trong tứ đại danh đèo phía Bắc Việt Nam; sẽ được thăm cột mốc số 0, ngã ba biên giới Việt Nam - Lào - Trung Quốc tại huyện Mường Nhé “vùng đất một tiếng gà gáy 3 nước cùng nghe thấy”, với phong cảnh thiên nhiên hoang sơ, những cánh rừng đại ngàn hùng vĩ. Đến Điện Biên, quý khách sẽ được trải nghiệm vẻ đẹp của mảnh đất Tủa Chùa với hệ thống hang động kỳ vĩ, hoang sơ; được thả hồn vào những thửa bậc thang tầng tầng lớp lớp trong ánh vàng rực rỡ, hay những đồi chè cổ thụhàng trăm năm tuổi; chiêm ngưỡng cao nguyên đá Tả Phìn, với di tích thành Vàng Lồng - được xây dựng hoàn toàn bằng những viên đá sắc nhọn mà không cần đến bất kỳ một chất kết dính nào, tạo nên một nét văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc Mông nơi đây; hoặc du ngoạn trên hồ Pá Khoang, ngắm sắc hồng thắm của Hoa Anh Đào, sắc trắng tinh khôi của cánh Hoa Ban. Du khách sẽ có những phút giây thư thái, ngâm mình trong nguồn nước khoáng nóng U Va, Pe Luông… Đặc biệt, hồ U Va - nơi được coi là "Thánh địa" của người Thái gắn liền với truyền thuyết về dây Khau Cát, nối giữa đất với trời, âm với dương. Các tộc người Thái (Taidam) trên thế giới đều mong muốn một lần được trở về Uva để nhớ tới cội nguồn và từ đó linh hồn của họ mới lên được Mường Then (Xứ Trời).

    Điện Biên có nhiều di tích lịch sử gắn với công cuộc xây dựng và bảo vệ đất nước của dân tộc, tiêu biểu là các thành, tháp cổ như: Tháp Mường Luân, Tháp Chiềng Sơ, Thành Tam Vạn, Thành Bản Phủ và đặc biệt là Di tích lịch sử quốc gia đặc biệt chiến trường Điện Biên Phủ, gắn với chiến thắng Điện Biên Phủ “lừng lẫy năm châu, chấn động địa cầu”, kết thúc cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp. Các di tích đã và đang được bảo tồn, tôn tạo và phát huy giá trị để các thế hệ người Việt Nam và khách du lịch quốc tế tìm hiểu một dấu mốc lịch sử vẻ vang của Việt Nam như: Sở chỉ huy Chiến dịch Điện Biên Phủ tại Mường Phăng; đồi A1; Sở chỉ huy Tập đoàn cứ điểm Điện Biên Phủ; Trung tâm đề kháng Him Lam; đường kéo pháo bằng tay... hay các công trình văn hóa lịch sử ấn tượng như tượng đài Chiến thắng Điện Biên Phủ; Bảo tàng chiến thắng lịch sử Điện Biên Phủ.

      Điện Biên, nơi sinh sống của 19 dân tộc với những giá trị văn hóa truyền thống phong phú, hấp dẫn, vừa đan xen, vừa tách biệt đã tạo cho mảnh đất Điện Biên một kho tàng văn hóa đặc sắc, phong phú với những tục ngữ, ca dao, những làn điệu dân ca, dân vũ, trường ca “Xống chụ xon xao”, “Khun Lú Nàng Ủa”; những lễ hội dân gian Dzù su, Nào Pê Chầu (dân tộc Mông), Lễ tra hạt, cầu mưa (dân tộc Khơ Mú)… và nhiều lễ hội đặc sắc khác vào mỗi dịp xuân về. Bên cạnh đó, đến với các bản văn hóa, các điểm du lịch cộng đồng du khách còn có thể tự mình trải nghiệm những phong tục tập quán, nét sinh hoạt độc đáo của người dân bản địa, hòa mình vào không khí phiên chợ vùng cao, thưởng thức những sản vật và hương vị ẩm thực do bàn tay người dân bản địa làm ra, đắm say trong men rược nồng và cùng ngất ngây trong những làn điệu dân ca, dân vũ, dân nhạc truyền thống…

    Ngoài ra, các lễ hội được tổ chức hàng năm đã trở thành ngày hội cho nhân dân các dân tộc trong tỉnh, điểm hẹn du lịch cho du khách trong và ngoài nước: Lễ kỷ niệm chiến thắng Điện Biên Phủ (7/5 hàng năm), Lễ hội Phật giáo mùa hoa Ban, Lễ hội Đua thuyền Đuôi Én tại thị xã Mường Lay (Tết Dương lịch hàng năm), Hội chọi Dê tại huyện Tủa Chùa, Hội chọi Bò tại huyện Điện Biên Đông … Đặc biệt, Lễ hội Hoa Ban được tổ chức thường niên vào trung tuần tháng 3, giữa bạt ngàn hoa ban trắng lung linh núi rừng Tây Bắc, cùng với nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và du lịch phong phú hấp dẫn: chương trình nghệ thuật, trình diễn nghi thức dân gian và trang phục truyền thống, phiên chợ vùng cao, giao lưu các trò chơi dân gian: ném còn, dã bánh dày, tó mắk lẹ, tù lu…là điểm hẹn đem đến nhiều trải nghiệm ấn tượng.

    Hãy đến với Điện Biên để ngắm cảnh sắc tuyệt đẹp, hùng vĩ của đất Mường trời, tham gia Lễ hội Hoa Ban, khám phá nét văn hóa, ẩm thực độc đáo, đặc sắc của đồng bào các dân tộc vùng Tây Bắc, tìm hiểu dấu mốc lịch sử hào hùng của dân tộc Việt Nam; cùng rộn ràng với những giai điệu sôi động, ngập tràn hạnh phúc, ấy là điệu khèn, điệu múa của người Mông hay thả hồn trong câu hát, điệu xòe, điệu sạp của người Thái bên ánh lửa bập bùng, ngất ngây quanh chum rượu mông pê nặng tình người miền sơn cước…những âm thanh, vũ điệu ấy không chỉ là tinh hoa nghệ thuật, mà còn là cốt cách, tình cảm thân thiện, hiếu khách của người dân Điện Biên đón chào du khách đến tham quan, trải nghiệm./.

  • Tác giả: Vũ Thanh
  • Đơn vị hành chính
  • Thời gian đăng: 22/07/2019 03:04:18 PM
  • - Vị trí địa lý:

    + Khu vực: Tây Bắc

    + Tọa độ: 20°54’ - 22°33’ vĩ độ Bắc, 102°10' - 103°36' kinh độ Đông

    + Địa giới lân cận: Nước CHND Trung Hoa, Nước CHDCND Lào, tỉnh Sơn La, tỉnh Lai Châu

    - Hành chính:

    + Tỉnh lỵ: Thành phố Điện Biên Phủ

    + Huyện: Điện Biên, Điện Biên Đông, Mường Chà, Mường Ảng, Mường Nhé, Tuần Giáo, Tủa Chùa, Nậm Pồ.

    + Thị xã: Mường Lay

    - Dân tộc:

    + Dân số: Trên 576,658 người (ước tính năm 2018)

    + Dân tộc chính: Thái, Mông, Kinh, Khơ Mú, Lào, Hà Nhì, ...

    + Mật độ dân số: khoảng 58 người/km²

    - Điều kiện tự nhiên:

    + Diện tích: 9.562.9 km2

    + Khí hậu: Nhiệt đới gió mùa núi cao

    + Nhiệt độ trung bình: 210 C - 230 C

    + Lượng mưa trung bình: 1.300 - 2.000 mm

    + Độ ẩm trung bình: 76% - 84%

            - Giao thông:

            + Quốc lộ: 6, 12, 4H. 279, 279C, 279B

            + Đường tỉnh: 140, 140B, 141, 141B, 142, 143, 143B, 144, 145, 145C, 146, 146B, 146C, 147, 148, 149, 149B, 150.

            + Hàng không: Cảng hàng không Điện Biên Phủ

      Vị trí địa lý

     Điện Biên là một tỉnh biên giới miền núi thuộc vùng Tây Bắc của Tổ quốc, có tọa độ địa lý 20o54’ - 22o33’ vĩ độ Bắc và 102o10’ – 103o36’ kinh độ Đông. Nằm cách Thủ đô Hà Nội gần 500 km về phía Tây, phía Đông và Đông Bắc giáp tỉnh Sơn La, phía Bắc giáp tỉnh Lai Châu, phía Tây Bắc giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), phía Tây và Tây Nam giáp CHDCND Lào. Là tỉnh duy nhất có chung đường biên giới với 2 quốc gia Lào và Trung lên tới 455,573 km, trong đó: Đường biên giới tiếp giáp với Lào là 414,712 km; với Trung Quốc là 40,861 km; có đường giao thông đi các tỉnh Bắc Lào và tỉnh Vân Nam của Trung Quốc, có đường hàng không từ Điện Biên Phủ đi Hà Nội với tần suất bay bình quân ngày 02 chuyến. 

              Điện Biên là tỉnh biên giới thuộc vùng Tây Bắc Việt Nam, có tọa độ địa lý 20o54’ - 22o33’ vĩ độ Bắc và 102o10’ - 103o36’ kinh độ Đông. Cách thủ đô Hà Nội khoảng 474 km, phía Đông và Đông Bắc giáp tỉnh Sơn La, phía Bắc giáp tỉnh Lai Châu, phía Tây Bắc giáp tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), phía Tây và Tây Nam giáp CHDCND Lào.  Điện Biên có chung 414,712km đường biên giới với Lào với các cặp cửa khẩu quốc tế Tây Trang - Pang Hốc; cửa khẩu chính Huổi Puốc - Na Son; cửa khẩu phụ Si Pa Phìn - Huổi Lả; trên tuyến biên giới với Trung Quốc dài 40,861 km có lối mở A Pa Chải - Long Phú. Bên cạnh đó, Điên Biên đang khai thác đường bay Điện Biên - Hà Nội với tần suất 2 chuyến bay mỗi ngày.

              Dân tộc

    Điện Biên là nơi hội tụ sinh sống của 19 dân tộc anh em (Thái; Mông; Kinh; Dao; Khơ Mú; Hà Nhì; Lào; Hoa (Hán); Kháng; Mường; Cống; Xi Mun; Si La; Nùng; Phù Lá; Thổ; Tày; Sán Chay và dân tộc khác). Mỗi dân tộc có những nét riêng về ngôn ngữ, phong tục tập quán, văn hóa… tạo thành bức tranh đa sắc màu cho nền văn hóa Điện Biên.

    Địa hình

    Do ảnh hưởng của các hoạt động kiến tạo nên địa hình của Điện Biên rất phức tạp, chủ yếu là đồi núi dốc, hiểm trở và chia cắt mạnh. Được cấu tạo bởi những dãy núi chạy dài theo hướng Tây Bắc - Đông Nam với độ cao biến đổi từ 200m đến hơn 1.800m. Địa hình thấp dần từ Bắc xuống Nam và nghiêng dần từ Tây sang Đông. Ở phía Bắc có các điểm cao 1.085m, 1.162 m và 1.856 m (thuộc huyện Mường Nhé).  Ở phía Tây có các điểm cao 1.127m, 1.649m, 1.860m và dãy điểm cao Mường Phăng kéo xuống Tuần Giáo. Xen lẫn các dãy núi cao là các thung lũng, sông suối nhỏ hẹp và dốc. Trong đó, đáng kể có thung lũng Mường Thanh rộng hơn 150km2, là cánh đồng lớn và nổi tiếng nhất của tỉnh và toàn vùng Tây Bắc. Núi bị bào mòn mạnh tạo nên những cao nguyên khá rộng như cao nguyên A Pa Chải (huyện Mường Nhé), cao nguyên Tả Phình (huyện Tủa Chùa). Ngoài ra còn có các dạng địa hình thung lũng, sông suối, thềm bãi bồi, nón phóng vật, sườn tích, hang động castơ,... phân bố rộng khắp trên địa bàn, nhưng diện tích nhỏ.

    Khí hậu

    Điện Biên có khí hậu nhiệt đới gió mùa núi cao, mùa Đông tương đối lạnh và ít mưa; mùa hạ nóng, mưa nhiều với các đặc tính diễn biến thất thường, phân hoá đa dạng, chịu ảnh hưởng của gió tây khô và nóng. Nhiệt độ trung bình hàng năm từ 21o - 23oC, nhiệt độ trung bình thấp nhất thường vào tháng 12 đến tháng 2 năm sau (từ 14o - 18oC), các tháng có nhiệt độ trung bình cao nhất từ tháng 4 - 9 (25oC) - chỉ xảy ra các khu vực có độ cao thấp hơn 500m. Lượng mưa hàng năm trung bình từ 1.300 - 2.000mm, thường tập trung theo mùa, mùa khô kéo dài từ tháng 10 đến tháng 4 năm sau. Độ ẩm trung bình hàng năm từ 76 - 84%. Số giờ nắng bình quân từ 158 - 187 giờ trong năm; các tháng có giờ nắng thấp là tháng 6, 7; các tháng có giờ nắng cao thường là các tháng 3, 4, 8, 9.

    TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN

    1. Tài nguyên đất

    Theo số liệu thống kê hiện trạng sử dụng đất tính đến 31/12 năm 2014, Điện Biên có tổng diện tích  đất là 954.125,06ha. Trong đó:

    - Đất sản xuất nông chiếm chủ yếu với 75,89% tổng diện tích.

    - Đất phi nông nghiệp (sử dụng để ở, phục vụ mục đích công cộng, trụ sở cơ quan, công trình sự nghiệp…) chiếm 2,54%.

    - Đất chưa sử dụng vẫn chiếm diện tích tương đối lớn với 21,57%, chủ yếu là đất đồi núi, núi đá không có rừng cây.

    2. Tài nguyên rừng

    Là tỉnh miền núi nên Điện Biên có tiềm năng lớn về rừng. Toàn tỉnh có 350.854,79ha đất lâm nghiệp có rừng (chiếm 48,46% diện tích đất nông nghiệp của tỉnh). Trong đó: Rừng sản xuất chiếm 30,95%; rừng phòng hộ 55,31% và rừng đặc dụng chiếm 13,74%.

    3. Tài nguyên khoáng sản

    Tài nguyên khoáng sản ở Điện Biên chưa được thăm dò đánh giá sâu về trữ lượng và chất lượng. Tuy nhiên, qua tra cứu các tài liệu lịch sử liên quan cho thấy, Điện Biên có nguồn tài nguyên khoáng sản đa dạng về chủng loại, gồm các loại chính như: nước khoáng, than mỡ, đá vôi, đá đen, đá granit, quặng sắt và kim loại màu..., nằm rải rác trong tỉnh.

    4. Tiềm năng du lịch

    Điện Biên là tỉnh giàu tiềm năng du lịch, đặc biệt là lĩnh vực văn hoá - lịch sử. Nổi bật nhất là hệ thống di tích lịch sử chiến thắng Điện Biên Phủ gồm: Sở chỉ huy chiến dịch Điện Biên Phủ - Mường Phăng; các cứ điểm Him Lam, Bản kéo, Độc lập; Các đồi A1, C1, D1, E1 và khu trung tâm tập đoàn cứ điểm của Pháp (Khu hầm Đờ cát).

    Bên cạnh đó là rất nhiều các hang động, nguồn nước khoáng và hồ nước tạo thành nguồn tài nguyên du lịch thiên nhiên phong phú, như: Rừng nguyên sinh Mường Nhé; các hang động tại Pa Thơm (Điện Biên), Thẩm Púa (Tuần Giáo); các suối khoáng nóng Hua Pe, U Va; các hồ Pá Khoang, Pe Luông...

    Ngoài ra, Điện Biên còn có tiềm năng văn hóa phi vật thể, với 19 dân tộc anh em chung sống, mỗi dân tộc có sắc thái văn hóa riêng rất đa dạng, hiện nay vẫn còn giữ được các phong tục tập quán vốn có, điển hình là dân tộc Thái và dân tộc Mông...

    5. Hệ thống sông và nguồn tài nguyên nước

    Điện Biên nằm ở khu vực đầu nguồn 3 con sông lớn của cả nước là: Sông Đà, sông Mã và sông Mê Kông.

    Trong đó:

    - Sông Đà ở phía Bắc tỉnh (giáp với tỉnh Lai Châu) bắt nguồn từ Vân Nam (Trung Quốc) qua Mường Tè (tỉnh Lai Châu) - thị xã Mường Lay - Tuần Giáo rồi chảy về tỉnh Sơn La. Sông Đà (trên địa bàn Điện Biên có các phụ lưu chính là Nậm Ma, Nậm Bum, Nậm Pụ, Nậm Mức...) với tổng diện tích lưu vực khoảng 5.300km2, chiếm 55% diện tích tự nhiên của tỉnh; chảy qua các huyện: Mường Nhé, Mường Chà, Tủa Chùa, Tuần Giáo và thị xã Mường Lay.

    - Hệ thống sông Mã có các phụ lưu chính là sông Nậm Khoai (huyện Tuần Giáo) và sông Nậm Mạ (huyện Điện Biên) với diện tích lưu vực 2.550km2. Đây là hệ thống sông lớn thứ hai của tỉnh.

    - Hệ thống sông Mê Kông có diện tích lưu vực là 1.650km2 với các nhánh chính là sông Nậm Rốm, Nậm Núa. Sông Nậm Rốm bắt nguồn từ Bắc huyện Điện Biên qua thành phố Điện Biên Phủ - Pa Thơm (huyện Điện Biên) rồi chảy sang Lào. Sông Nậm Núa bắt nguồn từ Mường Nhà chảy theo hướng Nam - Bắc sau đó chuyển sang hướng Đông - Tây và gặp sông Nậm Rốm ở lòng chảo Điện Biên rồi chảy sang Lào.

    Nguồn tài nguyên nước mặt rất phong phú với hơn 10 hồ và hơn 1.000 sông, suối lớn nhỏ phân bố tương đối đồng đều. Sông suối ở Điện Biên nhiều, nguồn nước tương đối dồi dào. Đây là nguồn nước chủ yếu mà hiện nay Điện Biên đang khai thác và sử dụng. Tuy nhiên, địa hình cao, dốc; nhiều thác, ghềnh; có lượng dòng chảy lớn; lượng dòng chảy giảm dần từ phía Bắc đến phía Nam của tỉnh. Các huyện Mường Chà và phía bắc Tuần Giáo có một dòng chảy từ 30 - 40 l/s/km2; huyện Điện Biên và phía nam Tuần Giáo chỉ còn 20 l/s/km2. Vì vậy, khả năng giữ nước vào mùa khô rất khó khăn.

    Nguồn nước ngầm của tỉnh Điện Biên được tập trung chủ yếu ở các thung lũng lớn như huyện Điện Biên, Tuần Giáo, Tủa Chùa. Các thung lũng này có trữ lượng nước ngầm khá lớn và hình thành túi đựng nước ở độ sâu từ 20 đến 200m. Tuy nhiên, hiện nay mới chỉ thực hiện một số mũi khoan thử nghiệm, chưa đi vào khai thác.

    Tiềm năng thủy điện:

    Theo khảo sát sơ bộ, tại Điện Biên có nhiều điểm có khả năng xây dựng nhà máy thuỷ điện, trong đó đáng chú ý là các điểm: Thuỷ điện Mùn Chung trên suối Nậm Pay, thuỷ điện Mường Pồn trên suối Nậm Ty, thuỷ điện Nậm Mức trên sông Nậm Mức, thuỷ điện Nậm He trên suối Nậm He, thuỷ điện Nậm Pồ trên suối Nậm Pồ, hệ thống thuỷ điện trên sông Nậm Rốm, Nậm Khẩu Hú... Tuy nhiên, việc khai thác các tiềm năng này còn ở mức khiêm tốn. Hiện nay trên địa bàn tỉnh mới có một số nhà máy thuỷ điện như Nà Lơi 9.300KW, thác Bay 2.400KW, Thác trắng 6.200KW, Nậm Mức 44Mw đang được xây dựng và khai thác khá hiệu quả.

    -Theo cổng thông tin của UBND tỉnh http://dienbien.gov.vn/portal/Pages/Tong-quan-ve-Dien-Bien.aspx )

  • Tác giả: Mai Hoa