• Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch
  • 60 năm đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh

    Thời gian đăng: 13/05/2019 07:56:28 AM

    "Năm tháng sẽ qua đi, nhưng đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh mãi mãi được đi vào lịch sử dân tộc như một Con đường huyền thoại, một kỳ tích của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước trong thế kỷ XX".

    Trích lời Đại tướng Võ Nguyên Giáp nhân 45 năm ngày truyền thống đường Trường Sơn - Đường HCM

    Đường Trường Sơn - Đường Hồ Chí Minh là tổ hợp hệ thống đường giao liên bộ, đường gùi thồ, đường ô tô, đường thuỷ, đường ống xăng dầu chạy dọc dải Trường Sơn để chi viện người, vận chuyển vũ khí đạn dược và vật chất từ Miền Bắc vào Miền Nam Việt Nam trong kháng chiến chống Mỹ (1954 - 1975). Xây dựng theo chỉ thị của Chủ tịch Hồ Chí Minh (1959) do Đoàn 559 phụ trách. Phát triển trên cơ sở đường giao liên trong kháng chiến chống Pháp (1945 - 1954) và đường Thống Nhất (đường đưa đón cán bộ ra Bắc vào Nam) hình thành sau 1954. Triển khai xây dựng từ 19.5.1959 (Con đường đã được khai sinh đúng ngày sinh của Bác, nên được mang tên đường Hồ Chí Minh) tại Tân Kỳ (Nghệ An) và đường Khe Ho (Vĩnh Linh, tỉnh Quảng Trị). Đường Hồ Chí Minh bao gồm:

    1) Đường giao liên bộ, xuất phát từ Bãi Hà (tỉnh Quảng Trị) đến Đông Nam Bộ, với chiều dài khoảng 3.000 km;

    2) Đường gùi thồ, chủ yếu dựa vào đường giao liên bộ, có cải tạo để phù hợp với phương tiện gùi thồ (xe đạp, ngựa, voi, sức người);

    3) Đường ô tô (đường quân sự làm gấp), gồm 5 trục chính (tổng chiều dài 5.530 km), 21 trục ngang (tổng chiều dài 4.091 km), 440 đường vòng tránh (qua sông, trọng điểm, tổng chiều dài 4.700 km), đường K (kín, tổng chiều dài 3.140 km, được nguỵ trang kín toàn bộ để chạy ban ngày); trong 5 trục dọc có đường 20 là trục đường chính, có các trọng điểm nổi tiếng: cua chữ A, ngầm Tắc Lê, đèo Phu La Nhích. Ngày 25.10.1965 là ngày chạy chuyến vận tải ô tô đầu tiên với tên gọi "Ngọn đèn xanh Bác Hồ";

    4) Đường ống xăng dầu, xây dựng từ 6.1968, xuất phát từ Khe Ho (Vĩnh Linh) đến Lộc Ninh, tổng chiều dài 1.339 km, gồm 46 kho với sức chứa 17.050 tấn, 113 trạm bơm đẩy và cấp phát;

    5) Đường thuỷ, lợi dụng các đoạn sông Xê Băng Hiên, Xê Công, Mêkông (Mekong)... có tổng chiều dài khoảng 500 km để thả gạo, xăng theo dòng chảy hoặc vận chuyển 2 chiều bằng canô, thuyền gắn máy trọng tải khoảng 10 tấn. Để xây dựng hệ thống đường Hồ Chí Minh, Đoàn 559 đã đào, đắp đường, lấp hố bom (bằng sức người và máy móc) khoảng 11 triệu m3 đất, đá, làm 13.418 cầu, trên 10 nghìn cống với 5,52 triệu ngày công.

    Suốt 16 năm (1959-1975), bộ đội Trường Sơn đã cùng quân, dân các chiến trường từng bước xây dựng con đường thành một lưới giao thông liên hoàn, vững chắc xuyên qua 21 tỉnh trên lãnh thổ ba nước, với tổng chiều dài 20.000 km đường ôtô, 600 km đường sông, 1.400 km đường ống dẫn xăng dầu, 1.500 km đường dây thông tin, đã có 4,5 triệu lượt người đi lại, vận chuyển trên 1,5 triệu tấn hàng, khoảng 55 triệu tấn/km, vận chuyển giúp Lào 66.354 tấn, Campuchia 8.179 tấn và 1 nghìn ô tô.

    Trên Đường Hồ Chí Minh, Mỹ đã sử dụng đến 1,34 triệu tấn bom, xuất kích 33.460 lần chiếc B52; dùng hàng triệu mìn các loại, sử dụng nhiều phương tiện đánh phá như chất độc làm trụi lá cây, gây mưa nhân tạo (đã chi đến 21,6 triệu đôla, thực hiện 2.602 lần chiếc máy bay gây mưa nhân tạo), lập hàng rào điện tử … Mỹ đã tiến hành khoảng 120 cuộc hành binh đánh phá, 1.235 vụ biệt kích vào tuyến đường nhưng vẫn không ngăn chặn được việc vận chuyển.

    Vượt qua muôn vàn gian khổ, hy sinh, lực lượng chiến đấu, công tác trên đường Trường Sơn suốt bao năm không tiếc tuổi xuân, không tiếc máu xương, vì sự sống của con đường, đã nêu cao chủ nghĩa anh hùng cách mạng, bền bỉ và kiên cường trụ bám trận địa, trụ bám mặt đường, giữ vững mạch máu giao thông, đập tan mọi âm mưu và hành động đánh phá ngăn chặn của quân thù. Nhờ đó, tuyến vận tải chiến lược Trường Sơn không ngừng phát triển, đáp ứng sự chi viện to lớn, toàn diện, liên tục, mạnh mẽ của hậu phương lớn miền bắc cho tiền tuyến lớn miền nam. Những tháng năm bom đạn ấy, miền bắc đã dốc toàn bộ sức mạnh của cả chế độ cho miền Nam, với tinh thần “Tất cả cho tiền tuyến, tất cả để đánh thắng giặc Mỹ xâm lược”. Lớp lớp thanh niên rời ruộng đồng, xưởng máy, trường học, theo tiếng gọi của non sông đất nước, lên đường đánh giặc với ý chí “xẻ dọc Trường Sơn đi cứu nước”, “Lớp cha trước, lớp con sau/Đã thành đồng chí, chung câu quân hành”. Công việc hậu phương dồn xuống đôi vai của người ở lại, những năm tháng chiến tranh ấy, bao người mẹ, người vợ, người chị, người em vượt lên sự thiếu thốn, vất vả, thực hiện “ba đảm đang” để cho những người thân yên lòng ra trận. Tất cả những yếu tố đó đã góp phần làm nên thắng lợi vĩ đại của sự nghiệp kháng chiến chống Mỹ, cứu nước và khẳng định chủ trương đúng đắn, sáng tạo của Đảng trong việc quyết định mở đường Trường Sơn - đường Hồ Chí Minh./.

  • Tác giả: Biên Thùy

  • Nguồn tin: tham khảo Viện từ điển học và Bách khoa thư Việt Nam